قرآن کریم درمانگر بیماری‌های قلب و جان انسان است

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد حسین انصاریان در دومین جلسه سخنرانی خود به مناسبت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) در حسینیه هدایت، با تبیین جایگاه قلب در معارف قرآن و روایات اهل‌بیت(ع)، قلب انسان را سرچشمه ایمان، رفتار و انتخاب‌های او دانست و بر ضرورت مراقبت از سلامت قلب و دوری از آلودگی‌های اخلاقی تأکید کرد.

وی با اشاره به اینکه در قرآن کریم دو نوع قلب با عنوان «قلب سلیم» و «قلب بیمار» مطرح شده است، اظهار کرد: قلب سلیم، ظرف باور به خداوند، قیامت، پیامبران و آیات الهی است. رسیدن به چنین باوری دشوار نیست؛ زیرا نزدیک‌ترین نشانه برای شناخت خداوند، وجود خود انسان و شگفتی‌های آفرینش اوست.

استاد انصاریان با بیان اینکه همه اعضا و جوارح انسان از خاک پدید آمده‌اند، گفت: چشم، گوش، دست، پا، مو، ناخن، دستگاه گوارش و خون انسان، همگی از عناصر برخاسته از خاک شکل گرفته‌اند. این ساختار شگفت‌انگیز نمی‌تواند بدون آفریننده و تدبیر حکیمانه پدید آمده باشد. اگر انسان بپذیرد که خودش سازنده وجود خویش نبوده و دیگر مخلوقات نیز نمی‌توانند آفریننده او باشند، باید به خالق هستی توجه کند.

این استاد حوزه علمیه در پاسخ به این پرسش که چرا خداوند با چشم دیده نمی‌شود، تصریح کرد: ندیدن یک حقیقت، دلیل بر نبودن آن نیست. بسیاری از واقعیت‌های پیرامون ما با چشم قابل مشاهده نیستند؛ برای نمونه، جریان برق در سیم دیده نمی‌شود، اما آثار آن در روشنایی لامپ آشکار است. روح انسان نیز هنگام مرگ از بدن جدا می‌شود، اما کسی آن را با چشم نمی‌بیند. بنابراین، همه موجودات و حقایق به امور قابل مشاهده محدود نمی‌شوند.

وی افزود: خداوند خالق هستی است و هیچ موجودی شبیه او نیست؛ ازاین‌رو نمی‌توان برای دیدن خداوند، معیارهای مربوط به مخلوقات، مانند حجم، رنگ و ابعاد را در نظر گرفت.

استاد انصاریان با اشاره به اینکه قلب سلیم، حقایق را از طریق نشانه‌های الهی در جهان و وجود انسان می‌شناسد، گفت: باور به قیامت نیز از آثار چنین قلبی است؛ زیرا اگر جهان آخرت و حسابرسی اعمال وجود نداشته باشد، ظالمان و ستمگران تاریخ برنده و پیامبران و بندگان صالح بازنده خواهند بود، در حالی که عدالت الهی اقتضا می‌کند اعمال انسان‌ها بی‌پاسخ نماند.

وی با استناد به روایتی از امام صادق(ع) که در کتاب «اصول کافی» نقل شده است، قلب را معدن و مخزن اعضا و جوارح انسان دانست و بیان کرد: چشم، گوش، زبان، شکم و پا از آنچه در قلب وجود دارد، بهره می‌گیرند. کسی که مرتکب ربا، زنا و دیگر گناهان می‌شود، در حقیقت از سرمایه قلب خود مصرف می‌کند و کسی که به عبادت و بندگی خداوند می‌پردازد نیز از همان سرمایه بهره می‌برد. بنابراین، اصلاح رفتار انسان از اصلاح قلب آغاز می‌شود.

این استاد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه سلامت یا آلودگی قلب در رفتار انسان آشکار می‌شود، خاطرنشان کرد: قلب پاک، انسان را در برابر وسوسه‌های شیطانی و فرهنگ گناه مقاوم می‌کند، اما قلب آلوده می‌تواند زمینه ارتکاب انواع گناهان و حتی جنایت را فراهم سازد.

قرآن، نخستین داروی درمان قلب بیمار

استاد انصاریان در ادامه با اشاره به مفهوم قلب بیمار در قرآن کریم، گفت: قلب بیمار، قلبی است که به جای حقیقت، باطل را در خود جای داده و همین آلودگی بر رفتار و تصمیم‌های انسان اثر می‌گذارد. بااین‌حال، کسی که خواهان اصلاح و رهایی از بیماری‌های درونی باشد، می‌تواند با بهره‌گیری از داروهایی که در معارف دینی معرفی شده‌اند، قلب خود را درمان کند.

وی نخستین داروی درمان قلب را تلاوت همراه با تدبر در قرآن کریم دانست و اظهار کرد: قرآن تنها کتابی برای قرائت ظاهری نیست، بلکه آیات آن باید با تأمل و شناخت عمیق خوانده شوند. خداوند در آیه ۵۷ سوره یونس، قرآن را مایه پند، شفای بیماری‌های درونی، هدایت و رحمت برای مؤمنان معرفی کرده است.

این استاد حوزه علمیه با اشاره به تأثیر قرآن در تحول جامعه صدر اسلام افزود: پیامبر اکرم(ص) با آموزه‌های قرآن، انسان‌هایی را که پیش از آن در فضای جاهلیت و بت‌پرستی زندگی می‌کردند، به ایمان و بندگی خداوند دعوت کرد و بسیاری از آنان به مؤمنان و فداکاران راه اسلام تبدیل شدند. این تحول، جلوه‌ای از همان خاصیت درمانگری قرآن برای بیماری‌های قلبی و اخلاقی است.

وی با اشاره به کاربرد واژه شفا در قرآن کریم، به آیه مربوط به عسل در سوره نحل نیز اشاره کرد و گفت: خداوند عسل را دارای خاصیت درمانی برای مردم معرفی کرده است. همچنین در آیه‌ای دیگر، حضرت ابراهیم(ع) از خداوند به‌عنوان شفادهنده یاد می‌کند. قرآن نیز شفای بیماری‌های درونی انسان است.

سه گروه قاری قرآن در روایت امام باقر(ع)

استاد انصاریان در بخش دیگری از سخنان خود با استناد به روایتی از امام باقر(ع) که در کتاب اصول کافی نقل شده است، قاریان قرآن را به سه گروه تقسیم کرد و گفت: گروه نخست کسانی هستند که قرآن را وسیله کسب درآمد، جلب توجه حاکمان و فخرفروشی در برابر مردم قرار می‌دهند. این افراد به جای بهره‌گیری از هدایت قرآن، از آن برای رسیدن به منافع شخصی استفاده می‌کنند.

وی ادامه داد: گروه دوم کسانی هستند که حروف و الفاظ قرآن را حفظ می‌کنند، اما به حدود و احکام آن پایبند نیستند. آنان قرآن را می‌خوانند، ولی به واجبات آن عمل نمی‌کنند و از محرمات آن دوری نمی‌جویند؛ در نتیجه، از حقیقت و آثار هدایتگر قرآن بهره‌ای نمی‌برند.

این استاد حوزه علمیه گروه سوم را قاریانی دانست که قرآن را به قلب خود عرضه می‌کنند و آیات الهی را در رفتار و زندگی خویش به کار می‌گیرند و افزود: چنین افرادی وقتی با دستور قرآن درباره فروخوردن خشم، گذشت از خطای دیگران و نیکوکاری روبه‌رو می‌شوند، تلاش می‌کنند این آموزه‌ها را در زندگی اجرا کنند.

گذشت و نیکوکاری؛ نشانه‌های قلب سالم

استاد انصاریان با اشاره به آیات قرآن درباره کنترل خشم و گذشت از دیگران، اظهار کرد: خداوند در قرآن از مؤمنان می‌خواهد در برابر لغزش دیگران خشم خود را فرو ببرند، از خطاهای آنان گذشت کنند و در صورت امکان برای برطرف کردن مشکلاتشان قدم بردارند.

وی با بیان اینکه گذشت واقعی تنها به زبان آوردن عبارت «بخشیدمت» نیست، گفت: انسان باید در قلب خود نیز از خطای دیگران بگذرد و در صورت توان، برای رفع مشکلات و کمبودهای آنان اقدام کند. این همان مرحله‌ای است که قرآن از آن با عنوان نیکوکاری یاد می‌کند.

این استاد حوزه علمیه با انتقاد از قهر و قطع ارتباط طولانی‌مدت میان برخی اعضای خانواده‌ها، تأکید کرد: گاهی خواهر و برادر یا دیگر بستگان سال‌ها با یکدیگر قهر هستند، در حالی که چنین رفتاری با آموزه‌های قرآن درباره عفو، گذشت و اصلاح روابط انسانی سازگار نیست.

وی در پایان خاطرنشان کرد: قلب انسان سرچشمه باورها و رفتارهای اوست و اگر این قلب با قرآن و آموزه‌های الهی اصلاح شود، آثار آن در اخلاق، عبادت، روابط خانوادگی و رفتار اجتماعی آشکار خواهد شد.

انتهای پیام/